«Μοναδικό» νόμισμα της Μυτιλήνης 2.450 ετών βγαίνει σε διεθνή δημοπρασία στις 15 Σεπτεμβρίου

Ένα μικροσκοπικό νόμισμα της αρχαίας Μυτιλήνης, ηλικίας περίπου 2.450 ετών, ετοιμάζεται να βγει σε μεγάλη διεθνή δημοπρασία, έχοντας ένα χαρακτηριστικό που το κάνει ιδιαίτερα σημαντικό: ο εξειδικευμένος οίκος Classical Numismatic Group (CNG) το χαρακτηρίζει αδημοσίευτο και «apparently unique», δηλαδή κατά τα φαινόμενα μοναδικό γνωστό δείγμα του συγκεκριμένου τύπου.

---

Το νόμισμα αποτελεί το Lot 301 της Feature Auction 133 της CNG και πρόκειται να δημοπρατηθεί στις 15 Σεπτεμβρίου 2026.

Χρονολογείται περίπου στο 454–428/427 π.Χ., σε μία περίοδο κατά την οποία η Μυτιλήνη ήταν μία από τις σημαντικότερες οικονομικές και πολιτικές δυνάμεις του βορειοανατολικού Αιγαίου.

Τι είναι η «έκτη»

Το συγκεκριμένο νόμισμα είναι μία έκτη από ήλεκτρο. Ο όρος «έκτη» δεν περιγράφει το υλικό αλλά την αξία του νομίσματος: αντιστοιχούσε στο ένα έκτο του στατήρα, ο οποίος αποτελούσε βασική νομισματική μονάδα της εποχής.

Με απλά λόγια: ένας στατήρας αντιστοιχούσε σε έξι έκτες.

Το νόμισμα ήταν κατασκευασμένο από ήλεκτρο, ένα κράμα χρυσού και αργύρου που χρησιμοποιήθηκε εκτεταμένα στην αρχαία νομισματοκοπία της Μικράς Ασίας και του ανατολικού Αιγαίου. Έτσι, ο αγγλικός νομισματικός όρος «electrum hekte» αποδίδεται σωστά στα ελληνικά ως «έκτη από ήλεκτρο» ή πληρέστερα ως «έκτη στατήρα από ήλεκτρο». Οι έκτες της Μυτιλήνης και της Φώκαιας αποτελούν μία από τις πλέον χαρακτηριστικές κατηγορίες αρχαίων νομισμάτων από ήλεκτρο στο Αιγαίο.

Μόλις 10 χιλιοστά

Το «μοναδικό» νόμισμα της Μυτιλήνης έχει βάρος μόλις 2,54 γραμμάρια και διάμετρο περίπου 10 χιλιοστά. Παρά το εξαιρετικά μικρό του μέγεθος, φέρει περίτεχνες παραστάσεις και στις δύο πλευρές.

Στη μία όψη απεικονίζεται στεφανωμένη κεφαλή του Απόλλωνα προς τα δεξιά, ενώ στην άλλη υπάρχει κεφαλή λέοντος σε μετωπική όψη, μέσα σε βαθύ έγκοιλο τετράγωνο.

Η CNG αξιολογεί την κατάσταση διατήρησής του ως VF – Very Fine. Το ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο βρίσκεται όμως στην επιστημονική περιγραφή του οίκου. Η CNG σημειώνει ότι ο συγκεκριμένος συνδυασμός παραστάσεων είναι «Unpublished», δηλαδή δεν έχει καταγραφεί ως συγκεκριμένος τύπος στη βασική σχετική νομισματική βιβλιογραφία, και προσθέτει:

«Apparently unique».

Με άλλα λόγια, με βάση τα γνωστά σήμερα στοιχεία, το συγκεκριμένο νόμισμα φαίνεται να αποτελεί μοναδικό γνωστό δείγμα αυτού του τύπου.

Η σύνδεση με άλλες εκδόσεις της αρχαίας Μυτιλήνης

Παρά το γεγονός ότι ο συγκεκριμένος τύπος χαρακτηρίζεται αδημοσίευτος, η CNG επισημαίνει ότι η μήτρα της εμπρόσθιας όψης συνδέεται με ήδη γνωστές εκδόσεις της Μυτιλήνης. Η αναφορά γίνεται στη βασική μελέτη του Friedrich Bodenstedt για τη νομισματοκοπία από ήλεκτρο της Φώκαιας και της Μυτιλήνης, έργο αναφοράς για τη συγκεκριμένη κατηγορία αρχαίων νομισμάτων.

Αυτό σημαίνει ότι το νόμισμα δεν εμφανίζεται «αποκομμένο» από τη γνωστή νομισματική παραγωγή της αρχαίας πόλης. Αντίθετα, φαίνεται να συνδέεται με γνωστές μήτρες, αλλά παρουσιάζει έναν συνδυασμό που μέχρι σήμερα δεν είχε καταγραφεί.

Έναρξη δημοπρασίας με 750 δολαρία

Η CNG έχει θέσει για το συγκεκριμένο νόμισμα εκτίμηση 750 δολαρίων.

Η τιμή αυτή αποτελεί εκτίμηση του οίκου και όχι την τελική τιμή πώλησης, η οποία θα προκύψει από τις προσφορές των συλλεκτών κατά τη δημοπρασία. Σύμφωνα με εκτιμήσεις η τελική τιμή θα είναι μερικές χιλιάδες δολάρια! 

Το Lot 301 περιλαμβάνεται στην πρώτη συνεδρία της Feature Auction 133, η οποία πραγματοποιείται στις 15 Σεπτεμβρίου 2026.

Η συνολική δημοπρασία θα εξελιχθεί στις 15 και 16 Σεπτεμβρίου.

Δεν είναι το μοναδικό νόμισμα της Μυτιλήνης στη δημοπρασία

Η παρουσία της αρχαίας Μυτιλήνης στη συγκεκριμένη δημοπρασία δεν σταματά στο Lot 301.

Στον ίδιο κατάλογο περιλαμβάνεται μία ολόκληρη σειρά από έκτες από ήλεκτρο της αρχαίας Μυτιλήνης, με διαφορετικές παραστάσεις και χρονολογήσεις.

Ανάμεσά τους υπάρχουν νομίσματα με φτερωτό κάπρο και κεφαλή λιονταριού, αλλά και μεταγενέστερες εκδόσεις με μορφές όπως ο Ερμής, η Δήμητρα, η Περσεφόνη, ο Κάβειρος και ο Απόλλων Καρνείος. Ορισμένα από αυτά έχουν εκτιμήσεις που φτάνουν ή ξεπερνούν τα 1.000 δολάρια. Η συγκέντρωση τόσων νομισμάτων της Μυτιλήνης σε μία μεγάλη διεθνή δημοπρασία αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τη σημασία της νομισματικής παραγωγής της αρχαίας πόλης.

Η Μυτιλήνη και το ήλεκτρο

Η αρχαία Μυτιλήνη υπήρξε ένα από τα σημαντικά κέντρα έκδοσης νομισμάτων από ήλεκτρο στο ανατολικό Αιγαίο. Οι μικρές «έκτες» είχαν μεγάλη οικονομική αξία παρά το περιορισμένο τους μέγεθος, καθώς περιείχαν πολύτιμο μέταλλο.

Σε μια επιφάνεια συχνά μικρότερη από ένα σημερινό λεπτό του ευρώ, οι χαράκτες της αρχαιότητας κατάφερναν να αποτυπώνουν θεότητες, ζώα και μυθολογικές μορφές με εξαιρετική λεπτομέρεια. Στην περίπτωση του Lot 301, όμως, το ενδιαφέρον ξεπερνά την αισθητική ή την εμπορική αξία του νομίσματος. Πρόκειται για ένα αντικείμενο που κόπηκε στη Μυτιλήνη πριν από περίπου 24 αιώνες, έχει βάρος μόλις 2,54 γραμμάρια και σήμερα ένας από τους σημαντικότερους διεθνείς οίκους αρχαίας νομισματικής το χαρακτηρίζει αδημοσίευτο και κατά τα φαινόμενα μοναδικό.

Ένα κομμάτι μετάλλου διαμέτρου μόλις ενός εκατοστού που εξακολουθεί, δυόμισι χιλιετίες αργότερα, να προσθέτει νέα στοιχεία στην ιστορία της αρχαίας Μυτιλήνης.

πηγή | lesvosnews.net