Μύχοι Λέσβου | Από την Καλλονή στη Μαύρη Θάλασσα!

Λέσβος: Έβαλαν GPS σε 8 Μύχους στον Κόλπο Καλλονής – Οι διαδρομές μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα

---

(Σημείωση: Ο Μύχος της Μεσογείου (Puffinus yelkouan) είναι ένα προστατευόμενο θαλασσοπούλι της Μεσογείου, γνωστό για τις μεγάλες θαλάσσιες μετακινήσεις του και το χαρακτηριστικό χαμηλό πέταγμα πάνω από τα κύματα.)

Ένα εντυπωσιακό επιστημονικό «πείραμα» βρίσκεται σε εξέλιξη με αφετηρία τη Λέσβο και συγκεκριμένα τον Κόλπο Καλλονής. Ερευνητές τοποθέτησαν μικροσκοπικούς πομπούς GPS-GSM σε οκτώ Μύχους της Μεσογείου (Puffinus yelkouan) και οι διαδρομές που καταγράφηκαν αποκαλύπτουν ένα πραγματικά μεγάλο ταξίδι από το Αιγαίο μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα. Η αποστολή πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο του 2026, στο πλαίσιο συνεργασίας της CIESM – Mediterranean Science Commission με την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία/BirdLife Greece, με συμμετοχή του προγράμματος LIFE MareNatura.

Και τα πρώτα αποτελέσματα έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη Λέσβο.

 

Οκτώ πουλιά με GPS από τον Κόλπο Καλλονής

Συνολικά οκτώ Μύχοι της Μεσογείου εφοδιάστηκαν με GPS-GSM πομπούς κατά τη διάρκεια της αποστολής.

Η επιχείρηση δεν ήταν απλή. Οι επιστήμονες προσαρμόσαν στον Κόλπο Καλλονής μια τεχνική σύλληψης που είχε χρησιμοποιηθεί προηγουμένως στα Στενά της Κωνσταντινούπολης. Αντί το δίχτυ να βρίσκεται ανάμεσα σε δύο σκάφη, στον Κόλπο Καλλονής τοποθετήθηκε ανάμεσα σε σταθερή σημαδούρα και σκάφος, ώστε τα πουλιά να μπορούν να συλληφθούν με ασφάλεια, να τοποθετηθούν οι πομποί και στη συνέχεια να απελευθερωθούν. Οι συγκεκριμένοι πομποί στερεώνονται στα φτερά των πουλιών και είναι σχεδιασμένοι ώστε να αποκολλώνται φυσικά μετά από μερικές εβδομάδες, χωρίς να απαιτείται να ξανασυλληφθεί το ζώο.

Τέσσερις έφτασαν στη Μαύρη Θάλασσα

Τα πρώτα δεδομένα ήταν εντυπωσιακά. Σύμφωνα με την CIESM, από τους οκτώ Μύχους που εξοπλίστηκαν στον Κόλπο Καλλονής, τέσσερις επισκέφθηκαν εντατικά τη Μαύρη Θάλασσα, όπου εμφάνισαν έντονη δραστηριότητα αναζήτησης τροφής. Έτσι, ένα θαλασσοπούλι που κάποιος μπορεί να βλέπει να πετά χαμηλά πάνω από τα νερά της Καλλονής, μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα μπορεί να περάσει το Αιγαίο, τα Στενά και να φτάσει εκατοντάδες χιλιόμετρα βορειότερα. Και αυτή ακριβώς η σύνδεση Μεσογείου – Αιγαίου – Μαύρης Θάλασσας είναι ένα από τα μεγάλα ερωτήματα που προσπαθούν να απαντήσουν οι επιστήμονες.

Ένας από τους Μύχους αποκάλυψε και την αποικία του στα Ψαρά

Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η περίπτωση ενός από τα πουλιά που παρακολουθήθηκαν. Τα δεδομένα GPS έδειξαν ότι ένας Μύχος επέστρεψε στη θέση αναπαραγωγής του στα Ψαρά, όπου είναι ήδη γνωστή σημαντική αποικία του είδους. Η δυνατότητα αυτή είναι εξαιρετικά σημαντική για τους ερευνητές.

Με τους πομπούς δεν παρακολουθούν απλώς πού πηγαίνουν τα πουλιά για τροφή. Μπορούν να εντοπίσουν τις περιοχές στις οποίες επιστρέφουν για αναπαραγωγή και, ενδεχομένως, να ανακαλύψουν ακόμη άγνωστες αποικίες σε νησιά και απομονωμένες βραχονησίδες. Αυτό αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους του προγράμματος.

Ο Κόλπος Καλλονής αποτελεί σημαντική περιοχή τροφοληψίας για τον Μύχο της Μεσογείου, ενώ μεγάλες συγκεντρώσεις του είδους έχουν καταγραφεί στην περιοχή. Η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία έχει εδώ και χρόνια αναδείξει τη σημασία του Κόλπου για τα θαλασσοπούλια, σε μια περιοχή πλούσια σε μικρά πελαγικά ψάρια όπως η περίφημη σαρδέλα Καλλονής. Ο Μύχος τρέφεται μεταξύ άλλων με σαρδέλες, γαύρους, μικρά ψάρια και καλαμάρια, πετώντας χαρακτηριστικά πολύ χαμηλά πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.

Ο Μύχος της Μεσογείου – Puffinus yelkouan είναι ένα ιδιαίτερο θαλασσοπούλι που συνδέεται στενά με τη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα.Το είδος χαρακτηρίζεται Ευάλωτο (Vulnerable) και αντιμετωπίζει σημαντικές πιέσεις. Η BirdLife επισημαίνει ότι αρκετές αποικίες του έχουν εξαφανιστεί τις τελευταίες δεκαετίες, ενώ προβλήματα δημιουργούν μεταξύ άλλων οι θηρευτές στις νησίδες αναπαραγωγής και οι ανθρώπινες δραστηριότητες.

Για αυτό τα στοιχεία που προκύπτουν από τα GPS δεν έχουν απλώς ερευνητικό ενδιαφέρον.Μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό κρίσιμων θαλάσσιων περιοχών που χρησιμοποιούν τα πουλιά και να συμβάλουν στη μελλοντική προστασία Important Bird Areas και Key Biodiversity Areas.

Ο «χάρτης» των Μύχων ξεκινά από τη Λέσβο

Η CIESM έχει δημιουργήσει διαδραστικό χάρτη στον οποίο παρουσιάζονται οι διαδρομές των Μύχων που σημάνθηκαν στον Κόλπο Καλλονής.

Η πλατφόρμα σχεδιάστηκε για live tracking όσο οι πομποί μετέδιδαν δεδομένα· σήμερα αποτελεί ουσιαστικά και ένα εντυπωσιακό αρχείο των διαδρομών που καταγράφηκαν. Και ίσως αυτή είναι η πιο εντυπωσιακή πλευρά της έρευνας: ο Κόλπος Καλλονής δεν είναι απλώς ένας σημαντικός υγροτοπικός και αλιευτικός τόπος της Λέσβου. Αποδεικνύεται ένας κρίκος ενός πολύ μεγαλύτερου οικολογικού διαδρόμου που φτάνει από το Αιγαίο μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα.

πηγή | lesvosnews.net